Η Κύπρος δεν πραγματοποίησε μελέτη αντικτύπου για τις επιπτώσεις που θα έχει από τη συμφωνία της ΕΕ με τις χώρες της Mercosur, είπε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός, την Τρίτη.
Ο Υπουργός σημείωσε ότι δεν είθισται να γίνονται μελέτες αντικτύπου για τέτοιες συμφωνίες από τα κράτη μέλη. «Από την ΕΕ έχουν γίνει μελέτες», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η συμφωνία τυγχάνει διαπραγμάτευσης τα τελευταία 25 χρόνια και ποτέ δεν έγινε μελέτη. Όπως είπε, όσον αφορά την Κύπρο, τα δεδομένα είναι μικρά και δεν φαίνεται να είναι μεγάλος ο αντίκτυπος.
Ο Βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, υπέδειξε ότι αντίστοιχες μελέτες αντικτύπου πραγματοποίησαν χώρες όπως η Ιρλανδία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Γαλλία και η Αυστρία, ενώ άλλες χώρες βρίσκονται σε διαδικασία εκπόνησης τέτοιας μελέτης.
Η συζήτηση για τις επιπτώσεις της συμφωνίας στον πρωτογενή τομέα της Κύπρου συζητήθηκαν για δεύτερη συνεχόμενη βδομάδα στην Επιτροπή Γεωργίας, με τον Πρόεδρο της Επιτροπής, Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Γιαννάκη Γαβριήλ να σημειώνει ότι στην προηγούμενη συζήτηση ήταν «κοινή διαπίστωση όλων εκτός της εκτελεστικής εξουσίας ότι αυτή η συμφωνία, για τα κυπριακά δεδομένα, είναι, αν όχι καταστροφική, εις βάρος του πρωτογενή τομέα».
Διερωτήθηκε γιατί η Κύπρος συμφώνησε στην υπογραφή της συμφωνίας, αφού δεν εξάγει βαριά βιομηχανία, ενώ ευαίσθητα προϊόντα, όπως το χαλλούμι, δεν συμπεριλήφθηκαν στις εξαιρέσεις. Ρώτησε, δε, το χρονοδιάγραμμα ένταξης του χαλλουμιού ως ΠΟΠ στη συμφωνία.
Ο Υπουργός Εμπορίου χαρακτήρισε τη συμφωνία «στρατηγική» για την ΕΕ, σημειώνοντας ότι διευρύνει τους ορίζοντες των ευρωπαϊκών και κυπριακών επιχειρήσεων σε μια μεγάλη αγορά. Υπογράμμισε ότι αποτελεί αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης 26 χρόνων.
Σημείωσε ότι ο Κύπριος καταναλωτής θα επωφεληθεί από τις εισαγωγές με μειωμένους δασμούς, ενώ από τις εξαγωγές θα επωφεληθεί ο τομέας της ναυτιλίας, των φαρμάκων και τα αγροτικά προϊόντα. Πρόσθεσε ότι από τις συγκεκριμένες χώρες οι πλείστες εισαγωγές αφορούν σογιέλαιο, συμπυκνωμένο χυμό, καφέ και ζωοτροφές και εκτίμησε ότι οι χαμηλότεροι δασμοί θα ωφελήσουν τους καταναλωτές.
Όσον αφορά συγκεκριμένα τη γεωργία, ανέφερε ότι οι καταγεγραμμένοι αριθμοί εισαγωγών-εξαγωγών με τις συγκεκριμένες χώρες είναι πολύ περιορισμένοι. «Αν διαταραχτεί η αγορά για οποιοδήποτε λόγο, υπάρχουν ρήτρες διασφάλισης της οικονομίας και του εμπορίου, που μπορούν να δράσουν ταχύτητα», είπε.
Απαντώντας σε ερώτηση του κ. Γαβριήλ για το κατά πόσο έγινε μελέτη αντικτύπου, ο κ. Δαμιανός είπε ότι «η ΕΕ έχει τα στοιχεία και για την Κύπρο και λέει πώς επηρεάζεται. Δεν γίνονται μελέτες αντικτύπου για τέτοιες συμφωνίες. Από την ΕΕ έχουν γίνει μελέτες», αναφέροντας ότι η διαπραγμάτευση γίνεται εδώ και 25 χρόνια και δεν έχει γίνει ποτέ τέτοια μελέτη. Είναι «μικρά τα δεδομένα, δεν φαίνεται να είναι μεγάλος ο αντίκτυπος, πέραν από ενδεχόμενες εξαγωγές σε άλλους τομείς της οικονομίας», επισήμανε.
Όσον αφορά τη μη ένταξη του χαλλουμιού ως ΠΟΠ στα ευαίσθητα προϊόντα που εξαιρούνται, ο Υπουργός είπε ότι το 2019 όταν έκλεισε το σχετικό παράρτημα της συμφωνίας το χαλλούμι δεν ήταν κατοχυρωμένο ως ΠΟΠ. Σημείωσε, όμως, ότι όταν εφαρμοστεί η συμφωνία θα μπορεί να υποβληθεί αίτηση τροποποίησης του παραρτήματος για ένταξη και του χαλλουμιού.
Σε παρατήρηση του Προέδρου της Επιτροπής ότι οι αγρότες της Κύπρου θα είναι αντιμέτωποι με αθέμιτο ανταγωνισμό από τη Λατινική Αμερική, ο Υπουργός ανέφερε ότι «είναι μια συμφωνία που όποια και να ήταν η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας, θα περνούσε», ενώ εκτίμησε ότι αναμένονται ευρύτερα οφέλη στον Κύπριο καταναλωτή και φορολογούμενο.
Απαντώντας στους Βουλευτές, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Ανδρέας Γρηγορίου, είπε ότι κατά τη συμμετοχή του στον διάλογο το Υπουργείο στόχευε στη διασφάλιση των συμφερόντων των Κυπρίων αγροτών. Για το θέμα της διασφάλισης της ανταγωνιστικότητας και ανθεκτικότητας της γεωργίας, είπε ότι αυτό επετεύχθη με επαρκή χρηματοδότηση της ΚΑΠ με επιπλέον €45 δισ. για την περίοδο 2028-2034, με προστασία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό, με την ανάγκη συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα παραγωγής.
Εξάλλου, ανέφερε, και σήμερα εισάγονται προϊόντα από αυτές τις χώρες και ελέγχονται αποτελεσματικά.
Πρόσθεσε, ακόμα, τη δημιουργία μηχανισμού προστασίας των ευρωπαϊκών γεωργικών προϊόντων σε περίπτωση δυσμενούς επηρεασμού και την προστασία των προϊόντων γεωγραφικής προέλευσης. Αναφέρθηκε, ακόμα στην πρόβλεψη διατήρησης ποσοστώσεων και ρητρών ασφαλείας για ευαίσθητα προϊόντα, όπως ζάχαρη, κρέας, λάδι, πουλερικά, με μειωμένους δασμούς μόνο μέχρι το 10% της κατανάλωσης της χώρας. Υπάρχουν, διαβεβαίωσε, μηχανισμοί άμεσης αντίδρασης και παρακολούθησης για αθέμιτη αύξηση των εισαγωγών ή μείωση των εγχώριων τιμών. «Αν διαπιστωθεί ότι υπάρχει μεγάλη αύξηση εισαγωγών, υπάρχει μηχανισμός που ενεργοποιείται για προστασία του πρωτογενούς τομέα», είπε, σημειώνοντας ότι υπάρχει και δίκτυ ασφαλείας €6,5 δισ. για στήριξη των αγροτών σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι επηρεάζονται δυσμενώς.
Ο κ. Γρηγορίου πρόσθεσε ότι υπάρχει υποχρέωση συμμόρφωσης των εισαγόμενων προϊόντων με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Η Κύπρος, εξάλλου, ανέφερε, προχώρησε στην προστασία της κουμανταρίας, της ζιβανίας, των λουκουμιών Γεροσκήπου, και συγκεκριμένων κρασιών της επαρχίας Λεμεσού. Ανέφερε ότι υπάρχει δυνατότητα αναθεώρησης του καταλόγου μετά την επικύρωση, για να περιληφθεί και το χαλλούμι.
«Η συμφωνία ανοίγει νέες προοπτικές, βελτίωση των εξαγωγών μας, με απλοποίηση διαδικασιών και μείωση δασμών, με πρόσβαση σε μεγάλη αγορά, διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού, νέες θέσεις εργασίας, περιορισμό του κόστους παραγωγής στη γεωργία και κτηνοτροφία», είπε.
