Ο Ντόναλντ Τραμπ φροντίζει πάντα να βρίσκεται στο επίκεντρο όταν ταξιδεύει στο εξωτερικό. Αυτήν τη φορά, όμως, η παρουσία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός προμηνύεται ιδιαίτερα εκρηκτική. Λίγες ημέρες πριν αναχωρήσει για την Ελβετία, ο Αμερικανός πρόεδρος κλόνισε εκ νέου τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ, απειλώντας με νέο κύμα δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα, συνδέοντάς τα ευθέως με τις επιδιώξεις του για τη Γροιλανδία.
Ο Τραμπ, που εδώ και χρόνια κατηγορεί την Ευρώπη ότι επωφελείται από την αμερικανική ισχύ χωρίς να συνεισφέρει αναλόγως, επανήλθε με σκληρή ρητορική, υποστηρίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι «εκμεταλλεύονται» τις ΗΠΑ τόσο στο εμπόριο όσο και στην άμυνα, ενώ παράλληλα πλήττουν τις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες. Αν και κατά τη δεύτερη θητεία του οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν αρχίσει να αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη ψυχραιμία τις εξάρσεις του, η πρόσφατη απειλή –μέσω ανάρτησης στο Truth Social από το γήπεδο γκολφ του στη Φλόριντα– άνοιξε εκ νέου τον κύκλο της έντασης.
Τα ξημερώματα της Δευτέρας έγραψε στο Truth Social ότι «τώρα είναι η ώρα και θα γίνει» για τα σχέδιά του οι ΗΠΑ να αποκτήσουν το νησί της Αρκτικής.
«Το ΝΑΤΟ λέει στη Δανία εδώ και 20 χρόνια ότι “πρέπει να απομακρύνετε τη ρωσική απειλή από τη Γροιλανδία”. Δυστυχώς, η Δανία δεν μπόρεσε να κάνει τίποτα για αυτό. Τώρα ήρθε η ώρα και θα γίνει!!! Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ» έγραψε στη ανάρτησή του ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Η ανάρτηση Τραμπ ήρθε λίγες ώρες μετά το δημοσίευμα του Bloomberg ότι τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητούν διάφορες επιλογές για το πώς θα ανταποκριθούν στην απειλή του Αμερικανού προέδρου για την επιβολή δασμών, ενώ έχει γίνει πρόταση ακόμη και για αναστολή της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ
Η ανάρτηση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις. Ευρωπαίοι ηγέτες συγκάλεσαν έκτακτη σύνοδο, ενώ στενοί συνεργάτες του Τραμπ έσπευσαν να στηρίξουν τη γραμμή του. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι ο άμεσος έλεγχος της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ θα ενίσχυε την αποτροπή, υπογραμμίζοντας ότι «οι Ευρωπαίοι προβάλλουν αδυναμία, ενώ οι ΗΠΑ ισχύ».
Αντί για επισκέψεις στις Βρυξέλλες ή την Κοπεγχάγη, ο Τραμπ κατευθύνεται στις Άλπεις, σε μια περίοδο που η Ουάσιγκτον φαίνεται να απομακρύνεται από τις παραδοσιακές πολυμερείς δομές. Η χρονική συγκυρία είναι κρίσιμη, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος ετοιμάζεται να παρουσιάσει πρωτοβουλίες για τη στέγαση και το κόστος ζωής, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Ωστόσο, οι απειλές για τη Γροιλανδία διέλυσαν την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία που είχε διαμορφωθεί μετά τις συμφωνίες ΗΠΑ–ΕΕ και ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου. Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι από την 1η Φεβρουαρίου θα επιβάλει δασμούς 10% σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες –με προοπτική αύξησης στο 25% τον Ιούνιο– εάν δεν υπάρξει συμφωνία για την «αγορά» της Γροιλανδίας.
Η αντίδραση ήταν άμεση. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε την απειλή «απαράδεκτη» και προανήγγειλε την ενεργοποίηση του ισχυρότερου εμπορικού εργαλείου της ΕΕ, του μηχανισμού κατά του εξαναγκασμού. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ μίλησε για «εντελώς λανθασμένη» προσέγγιση, ενώ η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι επιχείρησε να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής, καλώντας σε αποκλιμάκωση.
Στις Βρυξέλλες, οι 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκίνησαν διαβουλεύσεις για πιθανά αντίμετρα, εξετάζοντας δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα αξίας έως 93 δισ. ευρώ, όπως αεροσκάφη της Boeing, αυτοκίνητα και μπέρμπον. Παράλληλα, «παγώνει» η επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας του Ιουλίου με τις ΗΠΑ, η οποία ήδη είχε δεχθεί έντονη κριτική ως ευνοϊκή για την Ουάσιγκτον.
Ο μηχανισμός κατά του εξαναγκασμού, που μέχρι σήμερα δεν έχει ενεργοποιηθεί ποτέ, προβλέπει ευρύ φάσμα αντιδράσεων: από δασμούς και φόρους σε τεχνολογικές εταιρείες έως περιορισμούς σε επενδύσεις και δημόσιους διαγωνισμούς. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι αν η ΕΕ δεν δείξει αλληλεγγύη προς τη Δανία και τα κράτη που στοχοποιούνται, θα διακυβευτεί η αξιοπιστία της.
Η ένταση έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις αγορές, απειλώντας να ανακόψει το ράλι των ευρωπαϊκών μετοχών.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, αν οι δασμοί φτάσουν στο 25%, οι εξαγωγές των χωρών που στοχοποιούνται προς τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να μειωθούν έως και 50%, με τη Γερμανία, τη Σουηδία και τη Δανία να είναι οι πιο εκτεθειμένες.
Οι δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ θα αφορούν τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Φινλανδία. Η ανακοίνωση έγινε ενώ στη Δανία πραγματοποιούνταν διαδηλώσεις, με έντονη αντίθεση σε οποιαδήποτε μορφή αμερικανικού ελέγχου της Γροιλανδίας.
Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Τραμπ προχώρησε στην απειλή των δασμών αφού οι χώρες αυτές —μερικοί από τους παλαιότερους συμμάχους των ΗΠΑ και όλες μέλη του ΝΑΤΟ— είχαν δηλώσει ότι θα στείλουν μόλις μερικές δεκάδες στρατιώτες στη Γροιλανδία, αποκλειστικά για τη συμμετοχή σε κοινή άσκηση σχεδιασμού.
Μάλιστα, η γερμανική στρατιωτική ομάδα αναγνώρισης που έφτασε στη Γροιλανδία την Παρασκευή έχει ήδη αναχωρήσει, έπειτα από παρουσία μόλις 44 ωρών στο αρκτικό νησί, όπως μετέδωσε την Κυριακή η εφημερίδα Bild.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής των ΗΠΑ Θομ Τίλις και η Δημοκρατική γερουσιαστής Τζιν Σαχίν εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση, καλώντας την κυβέρνηση Τραμπ να «κλείσει τις απειλές και να ανοίξει τη διπλωματία».
Οι δύο συμπρόεδροι ομάδας της Γερουσίας για το ΝΑΤΟ τόνισαν ότι «η συνέχιση αυτής της πορείας είναι κακή για την Αμερική, κακή για τις αμερικανικές επιχειρήσεις και κακή για τους συμμάχους των ΗΠΑ».
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος έχει επιδιώξει να διατηρήσει στενή σχέση με τον Τραμπ, ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή ότι συζήτησε με τον πρόεδρο για τη Γροιλανδία και ότι «ανυπομονεί να τον συναντήσει στο Νταβός αργότερα αυτήν την εβδομάδα». Τη Δευτέρα, ο Ρούτε αναμένεται να συναντηθεί στις Βρυξέλλες με τον υπουργό Άμυνας της Δανίας και τους υπουργούς Εξωτερικών της Γροιλανδίας.
Παρά τις σκληρές δηλώσεις, το ενδεχόμενο οι δασμοί να μην εφαρμοστούν παραμένει ανοιχτό. Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να διευκρινίσει το νομικό πλαίσιο, ενώ σύμβουλοι του Τραμπ χαρακτήρισαν την κίνηση διαπραγματευτικό μοχλό. Ακόμη και εντός των ΗΠΑ, γερουσιαστές και πρώην αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η συνέχιση αυτής της τακτικής απειλεί να ραγίσει τις σχέσεις με τους ιστορικούς συμμάχους της Ουάσιγκτον.
Πηγή: newmoney
