Με την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κύπρο, η Oceana καλεί το νησιωτικό κράτος της Ανατολικής Μεσογείου να καθοδηγήσει την Ένωση προς μια σαφή και συνεκτική στρατηγική κατεύθυνση για την αποκατάσταση των ωκεανών ως θεμέλιο της ευρωπαϊκής ασφάλειας, της επισιτιστικής επάρκειας, της απασχόλησης και της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική κρίση.
Το πρώτο εξάμηνο του 2026 είναι κρίσιμο για τη διατήρηση της αποτελεσματικής αλιευτικής νομοθεσίας και τη διαμόρφωση ενός πλαισίου πολιτικής που προστατεύει τη θάλασσα και τις κοινότητες που εξαρτώνται από αυτήν.
Η Vera Coelho, Εκτελεστική Διευθύντρια και Αντιπρόεδρος της Oceana στην Ευρώπη, δήλωσε: «Η Κύπρος βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και της εξάντλησης των ιχθυαποθεμάτων στη Μεσόγειο.
Ως νησιωτικό κράτος, αλλά και ως χώρα καταγωγής του Ευρωπαίου Επιτρόπου Αλιείας και Ωκεανών, Κώστα Κάδη, έχει την ευκαιρία και την ευθύνη να διαμορφώσει το πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τους ωκεανούς την επόμενη δεκαετία.
Είναι κρίσιμο η παρούσα Προεδρία να προστατεύσει τα οφέλη της ανάκαμψης των θαλασσών, που κατακτήθηκαν ύστερα από δεκαετίες συλλογικής προσπάθειας και τα οποία σήμερα απειλούνται από τη λεγόμενη “ατζέντα απλοποίησης” που προωθούν βιομηχανικά συμφέροντα».
Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. συμπίπτει με μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τη θαλάσσια πολιτική στην Ευρώπη. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ολοκληρώσει την αξιολόγηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) και, βάσει των συμπερασμάτων της, θα αποφασίσει εάν θα προχωρήσει σε αναθεώρηση αυτής της θεμελιώδους ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Παράλληλα, πρωτοβουλίες όπως η διαμόρφωση του Ευρωπαϊκού Νόμου για τους Ωκεανούς (EU Ocean Act), η παρουσίαση ενός οράματος για την ευρωπαϊκή αλιεία έως το 2040, η επίτευξη διεθνώς συμφωνημένων στόχων θαλάσσιας προστασίας και η ενίσχυση της δράσης κατά της παράνομης αλιείας παραμένουν ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα για το 2026.
Η Oceana καλεί την Κυπριακή Προεδρία να ηγηθεί των εργασιών του Συμβουλίου με στόχο:
- Τη στήριξη ενός Ευρωπαϊκού Νόμου για τους Ωκεανούς που θα προσφέρει συνοχή στις θαλάσσιες πολιτικές της Ε.Ε., θα διασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή τους και θα ενσωματώνει τους διεθνώς συμφωνημένους στόχους στο ευρωπαϊκό Δίκαιο.
- Τη διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής και την επιτάχυνση της μετάβασης προς πρακτικές αλιείας χαμηλού περιβαλλοντικού αντίκτυπου.
- Την αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων και την ενίσχυση της καταπολέμησης της παράνομης αλιείας.
- Τον τερματισμό καταστροφικών αλιευτικών πρακτικών στις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές και στα βαθιά ύδατα της Μεσογείου.
- Την αναθεώρηση του κανονισμού της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς, ώστε να καθίσταται υποχρεωτική η παροχή ολοκληρωμένης ενημέρωσης στους καταναλωτές για όλα τα αλιευτικά προϊόντα.
Η Κυπριακή Προεδρία θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οι πολιτικές αυτές θα σχεδιαστούν και θα εφαρμοστούν, με στόχο την αποκατάσταση της υγείας, της αφθονίας και της βιοποικιλότητας των ωκεανών, προς όφελος τόσο του περιβάλλοντος, όσο και των παράκτιων κοινωνιών που εξαρτώνται άμεσα από τη θάλασσα.
Κίνδυνος ανατροπής ετών προόδου στην αποκατάσταση των ωκεανών
Η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία σε μια περίοδο κατά την οποία βιομηχανικά συμφέροντα ασκούν πιέσεις για την ανατροπή, την καθυστέρηση ή την αποδυνάμωση κρίσιμων αλιευτικών και περιβαλλοντικών ρυθμίσεων.
Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να διατηρήσει την αξιοπιστία της και να επιδείξει θεσμική συνοχή. Η αναβολή ή η αποδυνάμωση πολιτικών που στοχεύουν στην αποκατάσταση των θαλάσσιων πόρων που στηρίζουν τη γαλάζια οικονομία δημιουργεί ρυθμιστική αβεβαιότητα και υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
Η Oceana θεωρεί ότι η αναστροφή της πορείας ανάκαμψης των ωκεανών, που επιτεύχθηκε έπειτα από δεκαετίες επίμονης προσπάθειας και συμβιβασμών, θα συνιστούσε στρατηγικό σφάλμα. Η διαιώνιση της βιομηχανικής επιβάρυνσης των θαλασσών υπό το πρόσχημα της «απλοποίησης» θέτει σε κίνδυνο τις ευρωπαϊκές παράκτιες κοινότητες και αυξάνει την εξάρτηση της Ένωσης από εξωτερικούς παράγοντες.
Με δεδομένα τα ταχέως θερμαινόμενα θαλάσσια ύδατα, την εξάντληση των ιχθυαποθεμάτων και την εξάπλωση εισβολικών (ξενικών) ειδών, η Κύπρος συγκαταλέγεται στα κράτη-μέλη που πλήττονται εντονότερα από την υποβάθμιση των ωκεανών. Η Προεδρία της στο Συμβούλιο της Ε.Ε. αποτελεί ευκαιρία να κατευθύνει την Ένωση προς την αποκατάσταση και την ανάκαμψη των θαλασσών, με απτά οφέλη για τις παράκτιες κοινωνίες και τη γαλάζια οικονομία.
