Με την έλευση της ψηφιακής εποχής και την ανάπτυξη του διαδικτύου, ήταν αναμενόμενο το περιεχόμενο, όπως το γνωρίζαμε, να αλλάξει μορφή. Η μία εξέλιξη έφερε την επόμενη στα πλείστα πεδία και ενόψει των νέων δεδομένων η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών Κύπρου, μαζί με τη νέα αυτή ονομασία της, έχει αποκτήσει αυξημένα καθήκοντα εθνικού συντονιστή και εποπτείας του διαδικτυακού περιβάλλοντος. Η πρόεδρος της Αρχής, Ρόνα Κασάπη, μιλά για τα κυριότερα από όσα ήλθαν ή αναμένονται, καθώς και για πολλά από εκείνα που έχουν διαμορφώσει την οκτάχρονη πορεία της στο συγκεκριμένο πόστο.
Στην ψηφιακή εποχή
H Αρχή Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου ιδρύθηκε το 1998, έχοντας ως αποστολή να ρυθμίζει και να εποπτεύει θέματα ίδρυσης, εγκατάστασης και λειτουργίας ιδιωτικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών οργανισμών, δίδοντας έμφαση στην προστασία του δημοσίου συμφέροντος, της ελευθερίας της έκφρασης, της πολυφωνίας και των ευάλωτων ομάδων. «Το ρυθμιστικό πεδίο, όμως, της Αρχής έπρεπε να διευρυνθεί με τον ερχομό της ψηφιακής εποχής, ώστε να ανταποκρίνεται στις δυσκολίες του καινούργιου αυτού περιβάλλοντος», αναφέρει η κ. Κασάπη. Το 2022 ήλθε ο κανονισμός Digital Services Act της ΕΕ, στο πλαίσιο του οποίου εισάγονται μέτρα και θεσπίζονται υποχρεώσεις που διέπουν τις διαδικτυακές πλατφόρμες, με στόχο την προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων των χρηστών και τη δημιουργία ενός έμπιστου και ασφαλούς ψηφιακού τοπίου. Η Αρχή αποτελεί τον εθνικό συντονιστή για την εφαρμογή και την τήρηση του πιο πάνω κανονισμού, βάσει νόμου που τέθηκε σε ισχύ από τον Ιούλιο του 2025, έχοντας πια μετονομαστεί σε Αρχή Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών. Οι νέες αρμοδιότητες που έχει αναλάβει η Αρχή, αφορούν κυρίως στην επίβλεψη των παρόχων ενδιάμεσων υπηρεσιών αναφορικά με τις υποχρεώσεις τους σε σχέση με τη διαφήμιση και την προστασία των ανηλίκων. «Ο καινούργιος αυτός ρόλος είναι εξαιρετικά απαιτητικός και απαραίτητο στοιχείο για τη σωστή και αποτελεσματική εφαρμογή του είναι η αγαστή συνεργασία με όλους του εμπλεκόμενους. Η διασφάλιση ύπαρξης όλων των απαιτούμενων οικονομικών, τεχνικών και ανθρώπινων πόρων, τους οποίους δυστυχώς στο παρόν στάδιο η Αρχή δεν διαθέτει, κρίνονται επίσης απαραίτητοι», δηλώνει χαρακτηριστικά η πρόεδρος.
Οκτώ χρόνια αλλαγών
Συγκρίνοντας τις σημερινές προκλήσεις με εκείνες που συνάντησε κατά την ανάληψη των καθηκόντων της στην Αρχή, η κ. Κασάπη επεσήμανε πως «τότε οι βασικές προκλήσεις ήταν συνδεδεμένες με το παραδοσιακό τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό περιβάλλον και αφορούσαν θέματα όπως η ισορροπία μεταξύ ελευθερίας της έκφρασης και ρύθμισης, η προστασία των ανηλίκων, η διαφάνεια στην ιδιοκτησία των Μέσων και η διαδικασία αδειοδότησης. Σήμερα οι προκλήσεις έχουν μετατοπιστεί σε ένα παγκοσμιοποιημένο, απρόβλεπτο και συνεχώς εξελισσόμενο ψηφιακό περιβάλλον. Το ρυθμιστικό μας έργο έχει πλέον αποκτήσει νέα πολυπλοκότητα που απαιτεί ευελιξία, τεχνογνωσία και διαρκή προσαρμογή για αντιμετώπιση σύγχρονων δεδομένων, όπως είναι, μεταξύ άλλων, η παραπληροφόρηση και η ρητορική μίσους». Συμπληρώνοντας φέτος οκτώ χρόνια από τότε που διορίστηκε για πρώτη φορά στην προεδρία της Αρχής, η κ. Κασάπη κάνει την προσωπική της αποτίμηση, χαρακτηρίζοντάς την ως θετική: «Παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες καταφέραμε να διατηρήσουμε τον θεσμό ισχυρό και αξιόπιστο, πλήρως εναρμονισμένο με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, δίνοντας στην Κύπρο ένα σύγχρονο και λειτουργικό ρυθμιστικό πλαίσιο για την εποχή των ψηφιακών υπηρεσιών. Η οκταετία αυτή ήταν περίοδος μεγάλων αλλαγών και αναπροσαρμογών».
Δυναμική Αρχή και συνέχεια
Ένα από τα μεγαλεπήβολα έργα που κατάφερε η Αρχή να ολοκληρώσει με επιμονή αυτά τα χρόνια είναι το εκπαιδευτικό κέντρο Ευρυπαίδεια. Πρόκειται για ένα καινοτόμο εγχείρημα που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως κόμβος εκπαίδευσης γύρω από την παιδεία στα Μέσα. Στεγάζεται σε ένα ιστορικό κτήριο του 1910, στην Ευρύχου, το οποίο με σεβασμό στην αξία του, μετατράπηκε σε έναν σύγχρονο, τεχνολογικά εξοπλισμένο χώρο με τέσσερα στούντιο - δύο τηλεοπτικά και δύο ραδιοφωνικά - που προσομοιώνουν πλήρως ένα επαγγελματικό περιβάλλον ραδιοτηλεοπτικής παραγωγής: «Ειδικά στην ψηφιακή εποχή, όπου οι κίνδυνοι στον κυβερνοχώρο πληθαίνουν, το κέντρο στοχεύει να εκπαιδεύσει, να ευαισθητοποιήσει και να ενδυναμώσει τους πολίτες, μέσα από βιωματικά εργαστήρια που θα βοηθήσουν στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης και υπεύθυνης ψηφιακής συμμετοχής». Μιλώντας, επίσης, για τη δυναμική συνέχεια της Αρχής, η πρόεδρός της οραματίζεται να τη δει να μετασχηματίζεται σε έναν σύγχρονο ρυθμιστικό φορέα, ικανό να ανταποκρίνεται ουσιαστικά στις διαρκείς και σύνθετες προκλήσεις του ψηφιακού περιβάλλοντος: «Φιλοδοξώ η Αρχή να συνεχίσει να διαφυλάσσει θεμελιώδεις αξίες και να αναδειχθεί σε έναν δυναμικό πυλώνα γνώσης και καινοτομίας, που θα καθοδηγεί την κοινωνία στη σωστή χρήση των Μέσων και των ψηφιακών υπηρεσιών. Με άλλα λόγια οραματίζομαι μια Αρχή που θα προβλέπει, θα επεξεργάζεται και όπου είναι εφικτό θα διαμορφώνει τις εξελίξεις κι όχι απλώς να τις ακολουθεί».
Οι πρόνοιες του Digital Services Act
Σύμφωνα με τον συγκεκριμένο κανονισμό, οι διαδικτυακές πλατφόρμες
υποχρεούνται, ανάμεσα σε άλλα, να:
1. Λαμβάνουν μέτρα για την προστασία των χρηστών από παράνομο περιεχόμενο.
2. Αφαιρούν ή να περιορίζουν την πρόσβαση σε παράνομο περιεχόμενο γρήγορα και αποτελεσματικά.
3. Παρέχουν διαφάνεια σχετικά με το πώς λειτουργούν οι αλγόριθμοί τους και πώς στοχεύουν οι διαφημίσεις στους χρήστες.
4. Παίρνουν μέτρα για να προστατεύουν τα παιδιά από παράνομο ή επιβλαβές περιεχόμενο.
5. Μην προβαίνουν σε στοχευμένη διαφήμιση σε ανήλικους, ώστε να μην εκτίθενται σε εμπορική εκμετάλλευση.
Τα οκτώ χρόνια της προεδρίας μου στην Αρχή ήταν περίοδος μεγάλων αλλαγών και παρά τις δυσκολίες καταφέραμε να διατηρήσουμε τον θεσμό ισχυρό, αξιόπιστο κι εναρμονισμένο με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: TADOBI
